Francja: trzech policjantów skazanych za pobicie czarnoskórego producenta
Paryski sąd karny skazał trzech policjantów za pobicie czarnoskórego producenta muzycznego Michela Zeclera w 2020 roku. Sąd uznał, że motywem napaści był rasizm, co traktuje się jako okoliczność obciążającą. We Francji takie wyroki w sprawach o przemoc funkcjonariuszy zapadają rzadko.
Co wydarzyło się w studiu
Do ataku doszło 21 listopada 2020 roku, w czasie pandemii COVID-19, przed studiem Zeclera w Paryżu. Policjanci tłumaczyli interwencję tym, że mężczyzna nie miał obowiązkowej wówczas maseczki, i twierdzili, że próbował chwycić jednego z nich za broń. Funkcjonariusze wtargnęli do wejścia do biura i pobili go. Całe zdarzenie nagrały kamery monitoringu należące do poszkodowanego.
Zecler doznał urazu głowy, ran wargi i skóry głowy oraz całkowitego zerwania ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia.
Dlaczego sąd uznał go za wiarygodnego
Sąd uznał relację poszkodowanego, 47-latka, za spójną. Zecler mówił o rasistowskich wyzwiskach czarnoskóremu policjantowi, który zakładał mu kajdanki po pobiciu. Powtórzył to na komisariacie i w drodze do szpitala, a także opowiedział o tym bliskim.
Według sądu wiarygodność oskarżonych podkopało sfałszowanie przez nich raportu z interwencji. Gdy zaprzeczali używaniu rasistowskich wyzwisk, ich słowa nie zasługiwały więc na zaufanie.
Jakie zapadły kary
- Aurelien Lapersonne (29 lat): pięć lat więzienia, z czego trzy w zawieszeniu.
- Philippe Tondeux (50 lat): pięć lat, z czego trzy i pół roku w zawieszeniu.
- Pierre Plantier (37 lat): pięć lat, z czego cztery w zawieszeniu. Pozostały rok ma odbyć z elektroniczną opaską na kostce, a nie w celi.
Przed ogłoszeniem wyroku wszyscy trzej przeprosili Zeclera, a Plantier robił to we łzach, jak podała agencja AFP. Gdy poszkodowany opuszczał salę, zgromadzeni przyjęli go oklaskami. Adwokat Serge Money powiedział: „Sprawiedliwości stało się zadość”.
Problem szerszy niż jedna sprawa
Ofiary i badacze od dawna twierdzą, że przemoc policji we Francji ma charakter systemowy. Wyroki skazujące w takich sprawach należą jednak do rzadkości. W 2024 roku sędzia wymierzył kary w zawieszeniu trzem funkcjonariuszom, którzy w 2017 roku podczas kontroli spowodowali trwałe obrażenia odbytnicy czarnoskórego mężczyzny, Theo Luhaki.
W ubiegłym roku francuski rzecznik praw obywatelskich, określany jako szef instytucji ochrony praw, wskazał w raporcie, że młodzi mężczyźni postrzegani jako Arabowie, czarnoskórzy lub pochodzący z Afryki Północnej są zatrzymywani do kontroli cztery razy częściej niż reszta populacji.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
Sprawa dotyczy francuskiego wymiaru sprawiedliwości i nie ma bezpośrednich skutków prawnych w Polsce. Pokazuje jednak, jak dużą wagę mogą mieć dowody niezależne od policyjnej wersji zdarzeń, takie jak nagrania z prywatnego monitoringu. Tutaj rozstrzygające okazały się też rozbieżności między raportem funkcjonariuszy a faktami.
Wyrok jest ciekawy także dla osób śledzących debatę o równym traktowaniu w państwach Unii Europejskiej. Dyskusja o profilowaniu etnicznym przy kontrolach toczy się w wielu krajach Europy, choć jej skala i dostępne dane różnią się w zależności od państwa. Od wyroku mogą przysługiwać środki odwoławcze, a z przekazanych informacji nie wynika, czy skazani z nich skorzystają.
Źródło: Al Jazeera – „Three French police officers sentenced over racist assault on Black man”
